جدي‌خواني شهريور و مهر 86: از زبان داريوش

از زبان داريوش نويسنده: هايد ماري كخ مترجم: پرويز رجبي ناشر: كارنگ تعداد صفحات: 360 قيمت: 5000 تومان (جلد سخت) چاپ: يازدهم، 1385 اگر اين كتاب را مي‌خواهيد ...

براي جدي‌خواني اين دوره، يك كتاب تاريخي انتخاب كرده‌ايم، به پيشنهاد و توصيه يكي از مشتركين جيره‌كتاب كه اخيرا مشغول مطالعه آن بود و با اشاره‌اش نام كتاب را به خاطر جيره‌كتاب آورد!
"از زبان داريوش!" كتاب مهمي است. شايد چون نوشته و حاصل تحقيق ايران‌شناسي مشهور است. شايد هم چون كتاب از اولين چاپ خود در سال 1376 تاكنون يازده بار تجديد چاپ شده، و خب اين نشانه توجه كتابخوان‌هاي ايراني به موضوع و محتويات اين كتاب است. ناشر و ويراستار كتاب البته مقاديري حرف و سخن‌هاي جانبي هم دارند كه شايد در فرصتي به آن هم پرداختيم. اما فعلا به "از زبان داريوش" بپردازيم.

جدي‌خواني چيست؟ فعاليت اصلي جيره‌كتاب از ابتدا بر پايه انتخاب و ارسال كتاب‌هاي رمان و داستان براي مشتركين خود شكل گرفته. با اين انتخاب اما بخش زيادي از كتاب‌هايي كه در بازار كتاب ايران منتشر مي‌شوند از دايره انتخاب خارج مي‌شوند. "جدي‌خواني" راه‌حلي است كه براي رفع اين كمبود، و ايجاد امكان آشنايي مشتركين جيره‌كتاب با انواع ديگر كتابهاي موجود در بازار انديشيده‌ايم. كتابهايي كه براي "جدي‌خواني" انتخاب مي‌شوند موضوعاتي مختلف دارند. و ما آنها را جدي محسوب مي‌كنيم چون اغلب كتابهايي هستند كه بايد آنها را با حضور ذهن خواند، شايد چندين بار خواند، فهميد و درباره‌شان فكر كرد. بنابراين فرض كرده‌ايم كه خواندن اين كتابها به زمان بيشتري نياز دارد. پس هر دو ماه يكبار به معرفي يك كتاب در اين زمينه اقدام خواهيم كرد. "جدي‌خواني" يكي از فعاليت‌هاي جانبي جيره‌كتاب است بنابراين مشترك جيره‌كتاب در صورت علاقه بايد در هر نوبت درخواست "سفارش كتاب" جدي‌خواني را ارسال نمايد.

در مقدمه كتاب آمده:
"در سال‌هاي 1933 و 1934، ضمن حفريات تخت جمشيد، پايتخت امپراتوري پارس، در ديوار استحكامات، چندين هزار لوح گلي با متن‌هايي به خط ميخي عيلامي به دست آمد. اين لوح‌ها در زمان فرمانروايي داريوش بزرگ (522 - 486 پ.م.) نوشته شده و تاريخ آن‌ها سيزدهمين تا بيست و هشتمين سال فرمانروايي داريوش، يعني از سال 509 تا 494 پ.م. را در بر مي‌گيرد. اين مجموعه بخش كوچكي است از بايگاني واقعي ديوان شاهي.

... بازيابي اين لوح‌ها از اين روي داراي اهميت زياد است كه باستان‌نگاران تاكنون تنها ناگزير به استفاده از گزارش‌هايي بودند كه از نويسنده‌گان و مورخان غيرايراني - و بيش‌تر يوناني - در اختيار داشتند كه سرآمدشان هرودت (485-425 پ.م.) با كتاب بزرگ‌اش تواريخ است.

با اين لوح‌ها براي نخستين‌بار به سرچشمه‌اي غني از منابع دست اول برمي‌خوريم. منابعي آكنده از يادداشت‌هاي ديواني موثق. مورخ به هنگام استفاده از اين منابع هرگز نگران نيست كه مثلا به ملاحظات سياسي در منبعي تقلب شده باشد. اين لوح‌ها اطلاعات لازم را براي پاسخ به پرسش‌هاي زيادي در اختيار ما قرار مي‌دهند. اطلاعاتي نه تنها درباره‌ي مسائل ديواني، بل درباره‌ي محيط، شيوه‌ي زيست و زندگي روزمره‌ي مردم، مزدها و اقدامات اجتماعي، موقعيت زن، دين و آيين و رفتارهاي مذهبي-فرهنگي و همچنين جغرافيا و اقتصاد. مورخ به هنگام بررسي اين سندها پيوسته شگفت‌زده درمي‌يابد كه امپراطوري ايران باستان تا چه ميزان سازمان‌يافته و از بسياري جهات مدرن بوده است.

در اين كتاب كوشيده‌ايم تا بر اساس اين اطلاعات و بررسي آن‌ها و نيز تكيه بر منابع شناخته شده‌ي قبلي، به ويژه با توجه به آخرين دست‌آوردهاي پرارزش باستان‌شناسي، تصوير روشن‌تري از حيات امپراتوري بزرگ ايران، به ويژه در محدوده‌ي سال‌هاي 500 پ.م. به دست دهيم و نگاه كاونده‌تري نيز به 200 سالي كه حدودا از فرمانروايي هخامنشيان باقي مانده بود، بياندازيم."

عنوان فصل‌هاي مختلف كتاب به شرح زير است:

فصل 1: نگاه تاريخي
فصل 2: منابع

• 1. نبشته‌هاي شاهان هخامنشي
• 2. نويسندگان يوناني

فصل 3: لوح‌هاي عيلامي تخت جمشيد چه مي‌گويند؟

• 1. سازمان اداري
• 2. بلند پايه‌ترين مقام‌هاي نظام اداري
• 3. كارمندان و كاركنان
• 4. وضعيت دستمزدها
• 5. ماليات‌ها

فصل 4: تاسيسات و بناهاي با عظمت

• 1. شهرها، روستاها، چاپارخانه‌ها و دژها
• 2. كاخ‌هاي شاهانه در پاسارگاد و شوش
• 3. تخت جمشيد

فصل 5: از زندگي روزمره

• 1. خانه‌ها
• 2. اسباب منزل
• 3. ظرف‌هاي غذاخوري
• 4. مبل
• 5. لباس
• 6. زيورآلات
• 7. وسائل آرايش
• 8. يك روز از زندگي يك كارگر خزانه

فصل 6: زن در شاهنشاهي ايران

• 1. موقعيت زن
• 2. زن در هنر هخامنشي

فصل 7: ارتش

• 1. ده هزار "جاودانان"
• 2. سربازها و سلاح‌ها

فصل 8: كشاورزي

• 1. زمين‌هاي كشاورزي و باغ‌ها
• 2. قراردادهاي اجاري
• 3. تغذيه

فصل 9: دين

• 1. دين دولتي
• 2. خدايان ايراني
• 3. خدايان عيلامي و بابلي
• 4. آداب و رسوم كفن و دفن
• 5. آرامگاه داريوش

فصل 10: نگاه نهايي

• آخرين سخن

اطلاعات مربوط به كتاب‌هاي انتخاب شده براي جدي‌خواني‌هاي قبلي را مي‌توانيد در زير بيابيد:
- جدي‌خواني تير و مرداد 86: هنر سير و سفر
- جدي‌خواني ارديبهشت و خرداد 86: اتم‌هاي سكوت، شگفتي‌هاي تكامل كيهان
- جدي‌خواني اسفند 85 و فروردين 86: در اين دوره كتابي در اين بخش انتخاب نشد!
- جدي‌خواني دي و بهمن 85: آشنايي با موسيقي كلاسيك
- جدي‌خواني آبان و آذر 85: پرسش‌هاي زندگي
- جدي‌خواني شهريور و مهر 85: زندگي و مرگ پهلوانان در شاهنامه